پروتکلی برای دارایی‌سازی احتمالات دنیای واقعی چیست؟

پل زدن میان واقعیت و بازارهای مالی: مفهوم دارایی‌سازی احتمالات

آینده، به حکم طبیعت خود، نامطمئن است. از مسیر اقتصاد جهانی گرفته تا نتیجه یک انتخابات محلی، پیش‌بینی آنچه در پیش است همواره تلاشی انسانی بوده که با گمانه‌زنی و درجات متفاوتی از دقت همراه است. اما چه می‌شود اگر این احتمالات مبهم را بتوان کمّی کرد، کدگذاری نمود و سپس به دارایی‌های ملموس و قابل معامله تبدیل کرد؟ این فرضیه اصلی پشت پروتکلی برای «دارایی‌سازی احتمالات دنیای واقعی» است؛ چشم‌اندازی جاه‌طلبانه که هدف آن ایجاد یک زیرساخت مالی قدرتمند است که در آن، خودِ انتظارات به طبقه جدیدی از پریمیتیوهای (Primitives) مالی تبدیل می‌شوند.

در جوهره خود، «دارایی‌سازی احتمالات» به معنای تبدیل احتمالِ درک‌شده از وقوع یک رویداد در آینده به یک ابزار مالی است که می‌تواند خرید و فروش شود و ارزش‌گذاری گردد. به جای معامله بر روی سهام، اوراق قرضه یا کالاها، شرکت‌کنندگان بر روی باور جمعی بازار نسبت به یک نتیجه معامله می‌کنند. اگر بازار معتقد باشد که ۷۰ درصد شانس وقوع یک رویداد خاص وجود دارد، داراییِ نماینده آن نتیجه ممکن است با قیمت ۰.۷۰ دلار معامله شود. با ظهور اطلاعات جدید یا تغییر جوّ جمعی، این قیمت — که نشان‌دهنده احتمال به‌روزرسانی‌شده بازار است — نوسان می‌کند و فرصت‌هایی برای سفته‌بازی، پوشش ریسک (Hedging) و کشف اطلاعات ایجاد می‌کند.

این مفهوم پیامدهای عمیقی دارد. نخست، نظرات ذهنی و تحلیل‌های کارشناسی را به یک قیمت عینی و بازارمحور تبدیل می‌کند. این هوش تجمیع‌شده که اغلب «خرد جمعی» (Wisdom of Crowds) نامیده می‌شود، مکرراً از دقت کارشناسان فردی فراتر می‌رود. دوم، مکانیزم قدرتمندی برای مدیریت ریسک فراهم می‌کند. نهادهایی که در معرض رویدادهای خاص آینده هستند (مثلاً کسب‌وکاری که درآمدش به یک نتیجه نظارتی خاص بستگی دارد) می‌توانند در برابر احتمالات نامطلوب پوشش ریسک ایجاد کنند. سوم، به عنوان یک تجمیع‌کننده اطلاعات بسیار کارآمد عمل می‌کند و به کسانی که بینش برتری نسبت به رویدادهای آینده دارند، پاداش می‌دهد. این پروتکل‌ها با سودآور کردن پیش‌بینی‌های دقیق، انگیزه لازم برای کشف و انتشار اطلاعات ارزشمند را ایجاد کرده و منجر به تخصیص کارآمدتر سرمایه در بخش‌های مختلف می‌شوند. برخلاف ابزارهای مالی سنتی که ارزش خود را از دارایی‌های موجود یا جریان‌های نقدی می‌گیرند، دارایی‌های احتمالی ارزش خود را از خودِ آینده و از همان عدم قطعیتی که آن را تعریف می‌کند، استخراج می‌کنند.

مکانیسم یک پروتکل دارایی احتمالی

برای تبدیل مفهوم انتزاعی دارایی‌سازی احتمالات به واقعیت، یک چارچوب فنی و اقتصادی مستحکم مورد نیاز است. این چارچوب معمولاً از چندین مؤلفه کلیدی که اغلب در اکوسیستم امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) یافت می‌شوند، برای تضمین شفافیت، کارایی و دسترسی استفاده می‌کند.

بازارهای پیش‌بینی به عنوان مکانیزم اصلی

بازارهای پیش‌بینی (Prediction Markets) لایه بنیادی برای دارایی‌سازی احتمالات هستند. این‌ها بازارهای سفته‌بازی هستند که با هدف معامله بر روی نتیجه رویدادهای آینده ایجاد شده‌اند. روند فعالیت آن‌ها عموماً به این صورت است:

• تعریف رویداد: یک رویداد آینده مشخص و قابل تأیید با نتایج شفاف و متمایز تعریف می‌شود. به عنوان مثال: «آیا قیمت اتریوم تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۴ از ۴۰۰۰ دلار فراتر خواهد رفت؟» با دو نتیجه احتمالی «بله» و «خیر».
• سهام نتایج: برای هر نتیجه احتمالی، «سهام» قابل معامله ایجاد می‌شود. معمولاً این سهام به گونه‌ای طراحی می‌شوند که اگر نتیجه‌ای رخ دهد، سهام آن ارزش ثابتی (مثلاً ۱.۰۰ دلار) پرداخت می‌کند و اگر رخ ندهد، ارزش آن ۰.۰۰ دلار خواهد بود.
• معامله و کشف قیمت: شرکت‌کنندگان این سهام را خرید و فروش می‌کنند. قیمت بازارِ سهمِ یک نتیجه، مستقیماً منعکس‌کننده احتمال درک‌شده جمعی از آن نتیجه است. اگر سهم «بله» با قیمت ۰.۶۵ دلار معامله شود، به این معنی است که بازار معتقد است ۶۵ درصد احتمال وقوع رویداد وجود دارد. به همین ترتیب، سهم «خیر» با قیمت ۰.۳۵ دلار معامله می‌شود، زیرا مجموع احتمالات تمام نتایج باید برابر با ۱۰۰ درصد (یا ۱.۰۰ دلار) باشد.
• تثبیت نتیجه (Resolution): پس از وقوع رویداد (یا گذشتن تاریخ تعیین‌شده)، یک اوراکل (که در ادامه توضیح داده می‌شود) نتیجه واقعی را تأیید می‌کند.
• پرداخت‌ها: سپس قراردادهای هوشمند به طور خودکار پرداخت ثابت را بین دارندگان سهامِ نتیجه برنده توزیع می‌کنند، در حالی که سهام نتایج بازنده بی‌ارزش می‌شوند.

این سیستم ظریف، «خرد جمعی» را مهار می‌کند. با مشارکت بیشتر افراد و ارائه اطلاعات و دیدگاه‌های متنوع، قیمت بازار تمایل دارد به احتمالی دقیق‌تر از آنچه هر فرد یا کارشناس به تنهایی تخمین می‌زند، نزدیک شود. این هوش جمعی که در قالب یک قیمت متبلور شده است، خود به یک دارایی تبدیل می‌شود.

زیرساخت غیرمتمرکز: چرا بلاک‌چین اهمیت دارد؟

انتقال به یک زیرساخت غیرمتمرکز، که معمولاً بر پایه فناوری بلاک‌چین ساخته می‌شود، صرفاً یک انتخاب ظاهری نیست، بلکه نیازی اساسی برای یک سیستم مالی احتمالی واقعاً جهانی و بی‌طرف است.

• شفافیت و قابلیت حسابرسی: تمام مراحل ایجاد بازار، فعالیت‌های معاملاتی و رویدادهای تثبیت نتیجه به صورت تغییرناپذیر در یک دفتر کل عمومی ثبت می‌شوند. این امر تضمین می‌کند که هیچ نهاد واحدی نمی‌تواند بازار را دستکاری کرده یا نتایج را پس از وقوع تغییر دهد. شرکت‌کنندگان می‌توانند هر تراکنش را حسابرسی کنند که این خود باعث ایجاد اعتماد می‌شود.
• مقاومت در برابر سانسور: غیرمتمرکز بودن به این معناست که هیچ مقام مرکزی نمی‌تواند خودسرانه بازارها را تعطیل کند، دارایی‌ها را مسدود نماید یا از مشارکت افراد جلوگیری کند. این موضوع برای رویدادهای حساس سیاسی یا بحث‌برانگیز که نهادهای سنتی ممکن است از میزبانی بازارهای پیش‌بینی آن‌ها واهمه داشته باشند، حیاتی است.
• اتوماسیون و عدم نیاز به اعتماد (Trustlessness): قراردادهای هوشمند تمام چرخه حیات یک بازار را، از ایجاد سهام تا توزیع پرداخت‌ها، خودکار می‌کنند. این قراردادها پس از استقرار، طبق منطق پیش‌فرض خود و بدون نیاز به مداخله انسانی اجرا می‌شوند و نیاز به اعتماد به واسطه‌ها را از بین می‌برند.
• دسترسی جهانی: هر کسی با اتصال به اینترنت و یک کیف پول سازگار می‌تواند بدون توجه به موقعیت جغرافیایی یا نهاد مالی، در این بازارها شرکت کند. این امر بازارهای پیش‌بینی را به روی مخاطبان گسترده جهانی می‌گشاید و با بهره‌گیری از مخزن وسیع‌تری از اطلاعات، اثر «خرد جمعی» را تقویت می‌کند.
• ترکیب‌پذیری (Composability): به عنوان یک لایه پروتکل، یک بازار پیش‌بینی غیرمتمرکز می‌تواند با سایر پروتکل‌های دیفای ادغام شود و محصولات یا استراتژی‌های مالی جدیدی را ممکن سازد. به عنوان مثال، یک وام می‌تواند با دارایی‌های احتمالی وثیقه‌گذاری شود، یا یک ابزار مشتقه بر روی منحنی احتمال یک بازار خاص ساخته شود.

سیستم‌های دفتر سفارش برای معاملات کارآمد

در یک پروتکل بازار پیش‌بینی، مکانیزمی که خریداران و فروشندگان از طریق آن با هم تعامل دارند، تأثیر قابل‌توجهی بر کارایی و کشف قیمت دارد. دفتر سفارشات محدود مرکزی (CLOB) یک روش رایج و بسیار مؤثر برای تسهیل این تعامل است.

• CLOB چیست؟ در یک سیستم CLOB، تمام سفارش‌های خرید و فروش برای یک دارایی خاص در یک لیست متمرکز جمع‌آوری و نمایش داده می‌شوند. سفارش‌های خرید (Bids) بر اساس قیمت مرتب می‌شوند و بالاترین پیشنهاد خرید در صدر قرار می‌گیرد. سفارش‌های فروش (Asks) نیز به همین ترتیب مرتب شده و پایین‌ترین قیمت فروش در صدر لیست قرار می‌گیرد. «اسپرد» (Spread) اختلاف بین بهترین پیشنهاد خرید و بهترین پیشنهاد فروش است.
• نحوه عملکرد: وقتی یک سفارش خرید جدید وارد می‌شود، سیستم سعی می‌کند آن را با پایین‌ترین سفارش فروش موجود مطابقت دهد. در صورت مطابقت، معامله انجام می‌شود. در غیر این صورت، سفارش به دفتر سفارشات اضافه می‌شود. همین امر در مورد سفارش‌های فروش نیز صادق است. این سیستم اجازه می‌دهد تا کشف قیمت دقیق صورت گیرد، زیرا شرکت‌کنندگان می‌توانند سفارش‌ها را در نقاط قیمتی مشخصی ثبت کنند، به جای اینکه به یک الگوریتم خودکار متکی باشند.
• مزایا نسبت به بازارسازهای خودکار (AMM): در حالی که AMMها (که در دیفای به دلیل سادگی و تأمین نقدینگی رایج هستند) نقدینگی مداوم ارائه می‌دهند، CLOBها معمولاً موارد زیر را فراهم می‌کنند:
  • دقت قیمت بالاتر: معامله‌گران می‌توانند قیمت‌های محدود (Limit) دقیق تعیین کنند که باعث کاهش لغزش قیمت (Slippage) می‌شود، به‌ویژه برای سفارش‌های بزرگتر.
  • کشف قیمت بهتر: دفتر سفارش شفاف، تصویر روشنی از عمق بازار و دینامیک‌های عرضه و تقاضای فعلی ارائه می‌دهد که منجر به قیمت‌گذاری کارآمدتر می‌شود.
  • حمایت از استراتژی‌های پیچیده: استراتژی‌های معاملاتی پیشرفته اغلب به کنترل دقیقی نیاز دارند که توسط دفتر سفارش ارائه می‌شود.
• چالش‌ها: چالش اصلی CLOBها در یک بستر غیرمتمرکز، حفظ نقدینگی است. بدون بازارسازان فعال، دفتر سفارشات ممکن است کم‌عمق باشد که منجر به اسپردهای گسترده‌تر می‌شود. با این حال، پروتکل‌ها می‌توانند به تأمین‌کنندگان نقدینگی پاداش دهند یا برای مقابله با این مشکل، با راهکارهای نقدینگی گسترده‌تر در دیفای ادغام شوند.

مسئله اوراکل و راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی

یک چالش بحرانی برای هر سیستم مبتنی بر بلاک‌چین که با دنیای واقعی در تعامل است، «مسئله اوراکل» (Oracle Problem) است. این اصطلاح به دشواری انتقال امن و قابل اعتماد اطلاعات خارج از زنجیره (Off-chain) به بلاک‌چین اشاره دارد، به‌ویژه زمانی که این اطلاعات نتیجه و پرداخت بازارهای مالی را تعیین می‌کنند.

نقش حیاتی اوراکل‌ها

اوراکل‌ها میان‌افزارهای ضروری هستند که قراردادهای هوشمند را به داده‌های خارجی متصل می‌کنند. در بستر بازارهای پیش‌بینی:

• تجمیع داده‌ها: اوراکل‌ها اطلاعات مربوط به یک رویداد واقعی را از منابع مختلف (فیدهای خبری، APIها، گزارشگران انسانی، آمارهای رسمی) جمع‌آوری می‌کنند.
• اعتبارسنجی: آن‌ها باید صحت و سلامت این داده‌ها را تأیید کنند تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات صحیح و دست‌کاری نشده است.
• ارسال به بلاک‌چین: در نهایت، آن‌ها داده‌های تأیید شده را به بلاک‌چین ارسال می‌کنند که باعث اجرای منطق تثبیت نتیجه در قرارداد هوشمند می‌شود.

قابلیت اطمینان یک بازار پیش‌بینی کاملاً به اوراکل آن بستگی دارد. یک اوراکل هک‌شده، مغرض یا نادرست می‌تواند منجر به نتایج اشتباه در بازار، ضرر مالی شرکت‌کنندگان و فروپاشی کامل اعتماد به سیستم شود. راهکارهای سنتی اوراکل اغلب شامل شبکه‌ای غیرمتمرکز از گزارشگران انسانی یا فیدهای داده هستند، اما این‌ها هنوز هم می‌توانند در معرض تاخیر، خطای انسانی یا تبانی احتمالی باشند.

ارتقای اوراکل‌ها با هوش مصنوعی

ادغام هوش مصنوعی (AI) جهش بزرگی در رفع مسئله اوراکل، به‌ویژه برای بازگشایی خودکار بازار و تثبیت نتایج رویدادها، محسوب می‌شود. اوراکل‌های مجهز به هوش مصنوعی می‌توانند سطوح بی‌سابقه‌ای از اتوماسیون، دقت و کارایی را به پروتکل‌های بازار پیش‌بینی بیاورند.

نحوه کمک هوش مصنوعی به این صورت است:

1. بازگشایی خودکار بازار:

   • شناسایی رویداد: الگوریتم‌های هوش مصنوعی می‌توانند به طور مداوم اخبار، شبکه‌های اجتماعی و فیدهای داده مختلف را اسکن کنند تا رویدادهای در حال ظهور دنیای واقعی را که برای بازارهای پیش‌بینی مناسب هستند، شناسایی کنند. این می‌تواند از انتشار شاخص‌های اقتصاد کلان تا تحولات مهم ژئوپلیتیک را شامل شود.
   • پیشنهاد پارامترهای بازار: پس از شناسایی رویداد، هوش مصنوعی می‌تواند سوالات شفاف برای بازار، نتایج قابل تأیید و تاریخ‌های بهینه برای تثبیت نتیجه را پیشنهاد دهد که سرعت ایجاد بازار را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.
   • کاهش سوگیری: با خودکارسازی مراحل اولیه، هوش مصنوعی می‌تواند سوگیری‌های انسانی را در انتخاب و چارچوب‌بندی بازار کاهش داده و بی‌طرفی را تضمین کند.

2. تجمیع و اعتبارسنجی پیشرفته داده‌ها:

   • تنوع منابع: هوش مصنوعی می‌تواند حجم عظیمی از اطلاعات را از منابع متعدد و ناهمگون پردازش کرده و داده‌های مرتبط را بسیار کارآمدتر از انسان‌ها تجمیع کند.
   • تشخیص الگو: مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند الگوها و ناهنجاری‌ها را در داده‌ها شناسایی کنند که ممکن است نشان‌دهنده دستکاری یا عدم دقت باشد و بدین ترتیب سلامت داده‌ها را بهبود بخشند.
   • تحلیل احساسات: برای انواع خاصی از رویدادها (مثلاً افکار عمومی درباره یک نامزد سیاسی)، هوش مصنوعی می‌تواند تحلیل احساسات را در شبکه‌های اجتماعی و اخبار انجام دهد تا لایه‌های ورودی بیشتری فراهم کند.

3. تجزیه و تفسیر خودکار رویدادها:

   • پردازش زبان طبیعی (NLP): هوش مصنوعی، به‌ویژه مدل‌های NLP، می‌توانند اطلاعات متنی (مانند بیانیه‌های رسمی، گزارش‌های خبری) را برای تعیین نتیجه قطعی یک رویداد تفسیر کرده و بر ابهامات غلبه کنند.
   • استخراج داده‌های ساختاریافته: هوش مصنوعی می‌تواند به طور خودکار داده‌های خاص (مانند ارقام GDP، نتایج انتخابات) را از متون غیرساختاریافته استخراج کرده و تثبیت دقیق نتیجه را تضمین کند.

4. کاهش تأخیر و مداخله انسانی:

   • با خودکارسازی بخش بزرگی از فرآیند جمع‌آوری، تأیید و ارسال داده‌ها، هوش مصنوعی می‌تواند تأخیر بین وقوع رویداد واقعی و تثبیت آن روی بلاک‌چین را به شدت کاهش دهد. این موضوع برای بازارهایی با طول عمر کوتاه یا نوسان بالا حیاتی است.
   • در حالی که نظارت انسانی همچنان مهم است، هوش مصنوعی بار کاری دستی را کاهش می‌دهد و به گزارشگران انسانی اجازه می‌دهد بر موارد خاص یا تفسیرهای پیچیده تمرکز کنند.

هم‌افزایی بین شبکه‌های غیرمتمرکز گزارشگران انسانی و اتوماسیون مبتنی بر هوش مصنوعی، یک سیستم اوراکل ترکیبی و قدرتمند ایجاد می‌کند. هوش مصنوعی کارهای سنگین پردازش داده و اعتبارسنجی اولیه را انجام می‌دهد، در حالی که مداخله انسانی به عنوان آخرین لایه حفاظتی، به‌ویژه برای رویدادهای ظریف یا بسیار حساس، عمل می‌کند. این ترکیب کلید دستیابی به مقیاس‌پذیری و امنیت برای طیف گسترده‌ای از دارایی‌های احتمالی است.

چرخه حیات یک دارایی احتمالی

درک سفر یک دارایی احتمالی، از زمان پیدایش به عنوان یک رویداد فرضی تا تثبیت نهایی و پرداخت، جریان عملکردی چنین پروتکلی را نشان می‌دهد. این چرخه حیات به گونه‌ای طراحی شده است که تا حد ممکن خودکار و شفاف باشد.

از تصور رویداد تا راه‌اندازی بازار

شروع یک بازار احتمالی مرحله‌ای حیاتی است که بستر را برای معاملاتی عادلانه و دقیق فراهم می‌کند.

1. شناسایی رویدادهای دنیای واقعی: رویدادهای بالقوه مناسب برای بازارهای پیش‌بینی شناسایی می‌شوند. این‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

   • روندهای اقتصاد کلان: «آیا شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) آمریکا در سه ماهه آینده بالای ۳.۵ درصد خواهد بود؟»
   • رویدادهای ژئوپلیتیک: «آیا کشور X ماموریت فضایی جدید خود را تا پایان سال با موفقیت پرتاب خواهد کرد؟»
   • نقاط عطف فناوری: «آیا آیفون بعدی شامل فیس‌آیدی زیر صفحه‌نمایش خواهد بود؟»
   • علایق خاص: «آیا گل پیروزی در فینال بزرگ بعدی ورزش‌های الکترونیک در ۱۰ دقیقه اول زده خواهد شد؟»
   • نقش هوش مصنوعی: همان‌طور که گفته شد، هوش مصنوعی می‌تواند با اسکن فیدهای اطلاعاتی جهانی برای شناسایی رویدادهای نوظهور و قابل اندازه‌گیری، نقش کلیدی در اینجا ایفا کند.

2. تعریف پارامترهای بازار: پس از انتخاب رویداد، پارامترهای آن باید دقیقاً تعریف شوند:

   • سوال بازار: یک سوال واضح و بدون ابهام که پاسخ قطعی «بله» یا «خیر» یا مجموعه‌ای از نتایج متمایز دارد.
   • تاریخ/شرط تثبیت: تاریخ مشخص یا شرط قابل تأییدی که بازار بر اساس آن بسته خواهد شد.
   • پیکربندی اوراکل: روشی که نتیجه از طریق آن تأیید می‌شود. این شامل تعیین منابع داده، معیارهای تأیید و احتمالاً شبکه اوراکل یا مدل هوش مصنوعی مسئول است.

3. ایجاد خودکار بازار: با تعیین پارامترها، پروتکل به طور خودکار قرارداد هوشمند را برای بازار جدید مستقر می‌کند. این شامل موارد زیر است:

   • ضرب (Minting) سهام نتایج (مثلاً سهام «بله» و سهام «خیر»).
   • راه‌اندازی دفتر سفارشات محدود مرکزی برای معامله این سهام.
   • آماده‌سازی بازار برای مشارکت عموم.
   • کمک بیشتر هوش مصنوعی: هوش مصنوعی همچنین می‌تواند در تنظیم پارامترهای نقدینگی اولیه یا حتی تولید یک «قیمت شروع» اولیه بر اساس داده‌های تاریخی یا تحلیل احساسات جمع‌آوری‌شده کمک کند.

معامله و کشف قیمت

پس از راه‌اندازی، بازار وارد فاز فعال معاملاتی می‌شود که در آن شرکت‌کنندگان باعث کشف قیمت می‌شوند.

• مشارکت کاربران: افراد و نهادها می‌توانند سهام نتایج را در CLOB خرید و فروش کنند. اقدامات جمعی آن‌ها که ناشی از اطلاعات، تحلیل‌ها و ریسک‌پذیری‌شان است، قیمت بازار هر سهم را تعیین می‌کند.
• نوسانات احتمال: ارزش اصلی قابل معامله، نوسان در احتمالِ درک‌شده است. اگر داده‌های جدید نشان دهد که یک رویداد محتمل‌تر است، قیمت سهم مربوط به آن افزایش می‌یابد (و برعکس). این تنظیم مداوم، بازار را به یک شاخص پویا و لحظه‌ای از باور جمعی تبدیل می‌کند.
• فرصت‌های آربیتراژ: تفاوت بین قیمت‌های بازار پیش‌بینی و سایر منابع اطلاعاتی (مانند بازارهای شرط‌بندی یا نظرسنجی‌های کارشناسی) فرصت‌های آربیتراژ ایجاد می‌کند که به کارایی بیشتر بازار کمک می‌کند. معامله‌گران ماهر با اطلاعات برتر یا توانایی‌های تحلیلی پاداش می‌گیرند.
• تأمین نقدینگی: شرکت‌کنندگان همچنین می‌توانند به عنوان تأمین‌کننده نقدینگی عمل کرده و با ثبت سفارش‌های محدود، به عمق دفتر سفارش اضافه کنند و از فعالیت‌های معاملاتی کارمزد دریافت کنند. این امر تضمین می‌کند که معاملات با کمترین لغزش قیمت انجام شوند.

تثبیت نتیجه و تسویه

پایان یک بازار حساس‌ترین مرحله آن است، زیرا دقت و سلامت کل سیستم را تعیین می‌کند.

• اوراکل نتیجه را تعیین می‌کند: در تاریخ تعیین‌شده یا پس از آن، اوراکل پیکربندی‌شده (که احتمالاً مجهز به هوش مصنوعی است) نتیجه واقعی رویداد دنیای واقعی را تأیید می‌کند. این فرآیند تأیید باید شفاف و قابل حسابرسی باشد.
• اجرای قرارداد هوشمند: اوراکل نتیجه نهایی را به قرارداد هوشمند بازار ارسال می‌کند.
• پرداخت‌های خودکار: قرارداد هوشمند پس از دریافت نتیجه تأیید شده، به طور خودکار پرداخت ثابت (مثلاً ۱.۰۰ دلار به ازای هر سهم) را به تمام دارندگان سهامِ نتیجه برنده توزیع می‌کند. دارندگان سهام بازنده چیزی دریافت نمی‌کنند.
• بسته شدن بازار: سپس بازار بسته شده و معاملات متوقف می‌شود. این فرآیند کاملاً خودکار تضمین می‌کند که پرداخت‌ها عادلانه، به‌موقع و به دور از خطای انسانی یا دستکاری باشند.

چشم‌انداز یک زیرساخت مالی احتمالی جهانی

پتانسیل واقعی یک پروتکل برای دارایی‌سازی احتمالات دنیای واقعی در توانایی آن برای فراتر رفتن از محدودیت‌های مالی فعلی و ایجاد یک سیستم واقعاً جهانی و جامع برای ارزش‌گذاری نتایج آینده نهفته است. این چشم‌انداز بسیار فراتر از امور مالی سنتی است و تقریباً هر حوزه‌ای را که در آن عدم قطعیت وجود دارد، لمس می‌کند.

گسترش فراتر از امور مالی سنتی

دامنه رویدادهایی که می‌توانند دارایی‌سازی شوند تقریباً بی‌کره است و بازارهایی برای بینش در طیف بی‌سابقه‌ای از موضوعات ایجاد می‌کند:

• شاخص‌های اقتصاد کلان: می‌توان بازارهایی برای نرخ تورم آینده، رشد GDP، آمار بیکاری، تصمیمات نرخ بهره بانک‌های مرکزی یا حتی احتمال رکود در مناطق خاص ایجاد کرد. این کار ابزارهای جدیدی را در اختیار اقتصاددانان، سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد تا انتظارات بازار را بسنجند.
• رویدادهای ژئوپلیتیک: احتمال نتایج انتخابات، معاهدات صلح، اعمال تحریم‌ها یا حتی درگیری‌های نظامی می‌تواند مورد معامله قرار گیرد و هوش جمعی را در مورد ثبات جهانی ارائه دهد.
• پیشرفت‌های علمی و فناوری: بازارهایی می‌توانند برای احتمال تأیید یک داروی جدید توسط FDA، دستیابی به یک نقطه عطف خاص در انرژی همجوشی یا استقرار موفقیت‌آمیز یک مدل هوش مصنوعی جدید وجود داشته باشند. این امر می‌تواند به هدایت بودجه‌های تحقیقاتی و توجه عمومی کمک کند.
• نتایج اقلیمی و محیط زیستی: بازارهای پیش‌بینی می‌توانند بر احتمال اجرای سیاست‌های خاص اقلیمی، دستیابی به اهداف انتشار آلاینده‌ها یا شدت بلایای طبیعی تمرکز کنند و بینش‌هایی برای مدیریت ریسک‌های محیط زیستی ارائه دهند.
• رویدادهای سطح خرد و خاص: فراتر از روایت‌های بزرگ جهانی، این پروتکل می‌تواند از بازارهایی برای رویدادهای بسیار خاص و محلی حمایت کند، مانند موفقیت در عرضه محصول یک استارتاپ محلی، نتیجه یک پرونده حقوقی یا حتی آمار حضور افراد در یک رویداد فرهنگی خاص. این امر کاربرد سیستم را به شدت گسترش داده و دارایی‌های احتمالی را در تمام مقیاس‌ها مرتبط می‌سازد.

تأثیر بر جریان اطلاعات و تصمیم‌گیری

این زیرساخت احتمالی جهانی اساساً نحوه تجمیع، انتشار و بهره‌برداری از اطلاعات را تغییر می‌دهد:

• هوش جمعی لحظه‌ای: این سیستم نظرات و داده‌های پراکنده را به یک احتمال واحد، بازارمحور و با به‌روزرسانی مداوم تبدیل می‌کند. این تجمیع لحظه‌ای هوش جمعی، تصویری بی‌نظیر از آنچه جهان به طور جمعی درباره آینده باور دارد، ارائه می‌دهد.
• بهبود مدیریت ریسک: کسب‌وکارها می‌توانند از این بازارها برای پوشش ریسک‌های مربوط به رویدادهای آینده که در حال حاضر غیرقابل بیمه هستند یا به سختی کمّی می‌شوند، استفاده کنند. افراد نیز می‌توانند در معرض ریسک‌های مالی شخصی ناشی از تغییرات سیاسی یا اقتصادی قرار نگیرند.
• پریمیتیوهای مالی جدید: دارایی‌های احتمالی به بلوک‌های سازنده بنیادی برای ابزارهای مالی جدید و پیچیده‌تر تبدیل می‌شوند. مشتقات می‌توانند بر روی آن‌ها ساخته شوند، پروتکل‌های وام‌دهی می‌توانند از آن‌ها به عنوان وثیقه استفاده کنند و حتی محصولات بیمه‌ای می‌توانند بر اساس احتمالات لحظه‌ای به صورت پویا قیمت‌گذاری شوند.
• بهبود تصمیم‌گیری: برای سیاست‌گذاران، کسب‌وکارها و افراد، دسترسی به این احتمالاتِ مستخرج از بازار می‌تواند به تصمیمات استراتژیک بهتر، تخصیص بهینه منابع و برنامه‌ریزی برای شرایط اضطراری کمک کند. قیمت بازار به یک سیگنال قدرتمند تبدیل می‌شود که بینش تجمیع‌شده از یک پایگاه متنوع از شرکت‌کنندگان را آشکار می‌سازد.

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده

اگرچه پتانسیل این حوزه عظیم است، اما ساخت یک زیرساخت مالی احتمالی واقعاً جهانی بدون چالش نیست:

• مقیاس‌پذیری و امنیت: زیرساخت بلاک‌چینی زیربنایی باید بتواند حجم بالایی از تراکنش‌ها را به صورت کارآمد و ایمن مدیریت کند، به‌ویژه با ورود بازارها و شرکت‌کنندگان بیشتر.
• شفافیت مقرراتی: طبقه‌بندی و تنظیم مقررات دارایی‌های احتمالی در حوزه‌های قضایی مختلف متفاوت است که موانع بزرگی برای پذیرش جهانی ایجاد می‌کند. چارچوب‌های مقرراتی شفاف برای پذیرش در جریان اصلی ضروری هستند.
• پذیرش کاربر و آموزش: آموزش به پایگاه گسترده‌ای از کاربران درباره مکانیسم‌ها، مزایا و ریسک‌های بازارهای پیش‌بینی حیاتی است. رابط‌های کاربری ساده و منابع آموزشی قدرتمند کلید اصلی خواهند بود.
• استحکام اوراکل: تضمین تداوم سلامت و غیرمتمرکز بودن اوراکل‌ها همچنان اولویت اول است. خطر دستکاری یا به خطر افتادن نتایج، نگرانی دائمی است که نیاز به نوآوری مستمر دارد.
• ملاحظات اخلاقی: توانایی معامله بر روی نتایج بالقوه حساس (مانند رویدادهای فاجعه‌بار) سوالات اخلاقی را درباره طراحی بازار، انگیزه‌های شرکت‌کنندگان و احتمال ورود سفته‌بازی به قلمروهای زیان‌بار ایجاد می‌کند. بررسی دقیق این جنبه‌ها برای توسعه مسئولانه حیاتی است.

علیرغم این چالش‌ها، حرکت به سمتی که در آن احتمالات آینده به صورت شفاف دارایی‌سازی و معامله شوند، اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. این پروتکل‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های غیرمتمرکز، مکانیزم‌های پیشرفته بازار مانند CLOBها و تقویت هوش توسط اوراکل‌های مجهز به هوش مصنوعی، در حال پی‌ریزی دوران جدیدی از ابزارهای مالی هستند؛ دورانی که در آن پیش‌بینی جمعی به یک دارایی ملموس تبدیل شده و نحوه درک، سنجش و تعامل ما با آینده را متحول می‌کند.